Phần 1: Trải nghiệm cá nhân

Cũng như nhiều ngành nghề khác, kiến trúc có rất nhiều đầu sách chuyên ngành phục vụ cho việc học tập và hành nghề. Những cuốn sách này giúp sinh viên và kiến trúc sư tiếp cận với các kiến thức mới, từ lý thuyết thiết kế, tiêu chuẩn công trình cho đến các dự án và tư duy của những kiến trúc sư nổi tiếng. Tuy nhiên, khác với các loại sách thông thường, sách kiến trúc thường có giá khá cao vì đa phần được in màu, sử dụng giấy chất lượng tốt để thể hiện bản vẽ, hình ảnh và phối cảnh một cách rõ ràng. Những cuốn in đen trắng thì rẻ hơn, nhưng phần lớn các đầu sách kiến trúc nổi tiếng đều có chi phí không hề nhỏ đối với sinh viên.

Vậy làm thế nào để sinh viên kiến trúc có thể tiếp cận được với những nguồn tài liệu đó? Khi còn là sinh viên năm hai, mình bắt đầu tìm kiếm các nguồn tài liệu bên ngoài để phục vụ cho đồ án, các cuộc thi cũng như hoạt động nghiên cứu. Nhờ sự gợi ý của các anh chị khóa trên, mình biết đến CA’ Library – Thư viện Kiến trúc và Nghệ thuật. Thời điểm đó thư viện còn nằm ở AGOhub Hòa Mã (Hà Nội), không gian không quá lớn nhưng lại có một bộ sưu tập đầu sách kiến trúc và nghệ thuật cực kỳ phong phú.

Founder và cũng là người quản lý thư viện là anh Hiệp Nguyễn, đồng thời cũng là giảng viên tại Đại học Kiến trúc Hà Nội. Khi đó mình học ở Đại học Xây dựng nên ban đầu cũng khá ngại giao tiếp, mỗi lần tới thư viện chỉ thường hỏi đơn giản kiểu như “em đang làm đồ án này thì nên đọc sách gì?”. Trước đó mình vốn là người khá lười đọc sách vì cảm thấy sách có quá nhiều chữ. Nhưng sách kiến trúc lại hoàn toàn khác. Những bản vẽ chi tiết, phối cảnh công trình, concept thiết kế hay phần thuyết minh ý tưởng của kiến trúc sư khiến mình dần bị cuốn vào thế giới của các công trình và cách tư duy thiết kế.

Thông thường, mỗi khi bắt đầu một đồ án về một loại công trình nào đó, mình sẽ đến thư viện để tìm các đầu sách liên quan. Ví dụ khi làm đồ án nhà thi đấu thì tìm đọc các cuốn về sport facilities, các sách về tiêu chuẩn thiết kế như Neufert hay Raumpilot, hoặc nghiên cứu các kiến trúc sư và văn phòng nổi tiếng từng thực hiện loại công trình này như Zaha Hadid, Herzog & de Meuron hay Frei Otto. Sau này khi đi làm, mình vẫn giữ thói quen đó. Khi nghiên cứu các dự án villa, nhà hàng, khách sạn hay clubhouse, mình vẫn thường tìm đến sách kiến trúc để tham khảo từ concept, tạo hình cho tới bối cảnh văn hóa và lịch sử của khu vực thiết kế, kết hợp với việc đọc thêm tài liệu trên internet.

Nhà mình khá xa thư viện nên thường một hoặc hai tuần mới có thể qua đó một lần. Mỗi lần tới mình thường ngồi rất lâu để đọc và chụp lại các trang sách cần thiết. Mãi sau này mình mới biết thư viện có dịch vụ cho mượn sách về nhà. Nhiều lúc mình cũng từng nghĩ rằng giá như mình có một tủ sách kiến trúc như vậy thì thật tuyệt.

Sếp cũ của mình cũng là một người rất đam mê sách kiến trúc và đồng thời là khách quen của CA’ Library. Cứ khoảng hai tuần một lần, anh lại mang về văn phòng một chồng sách để nghiên cứu cho các dự án mới. Nhờ vậy mà mình cũng có cơ hội xem ké rất nhiều đầu sách hay.

Sau nhiều năm làm việc và phát triển bản thân, mình cũng có thể xây dựng cho mình một thư viện sách kiến trúc riêng, cũng như đưa những đầu sách đó đến gần hơn với các học viên của mình. Những cuốn sách mà trước đây từng nghĩ là quá đắt so với khả năng của mình thì giờ đây mình có thể tự đặt mua để phục vụ việc nghiên cứu và giảng dạy.

Ngày nay việc tra cứu tài liệu trên internet đã trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Thậm chí mình cũng có một bộ file tài liệu kiến trúc khá đầy đủ các đầu sách nổi tiếng. Tuy nhiên cảm giác được cầm trực tiếp một cuốn sách, lật từng trang giấy, xem từng bản vẽ chi tiết hay phối cảnh in màu vẫn mang lại trải nghiệm hoàn toàn khác. Việc đọc sách trực tiếp kích thích sự tò mò và ham tìm hiểu nhiều hơn rất nhiều so với việc chỉ xem tài liệu trên màn hình. Hy vọng rằng các bạn sinh viên kiến trúc hiện nay vẫn có thể cảm nhận được giá trị của những cuốn sách kiến trúc và những kiến thức mà chúng mang lại.

Nếu bạn cũng là một “mọt kiến trúc” và muốn tiếp cận nhiều đầu sách chuyên ngành hơn, CoLAB Academy hiện cũng đang xây dựng một thư viện sách kiến trúc khá phong phú dành cho học viên và cộng đồng sinh viên kiến trúc. Tại đây bạn có thể đọc và tham khảo nhiều đầu sách về kiến trúc, thiết kế, tiêu chuẩn công trình và các dự án nổi tiếng trên thế giới. Nếu có dịp, bạn hoàn toàn có thể ghé CoLAB để đọc sách, trao đổi chuyên môn hoặc đơn giản là tìm thêm cảm hứng cho đồ án của mình.

Ở phần 2, mình sẽ chia sẻ một số đầu sách kiến trúc nên đọc dành cho sinh viên kiến trúc để mọi người có thể bắt đầu xây dựng “tủ sách kiến trúc” của riêng mình.